Šta je to lokalizacija?

language-localization

S oko 300 000 pogodaka na srpskom Guglu lokalizacija postaje nezaobilazna reč u prevodilačkoj industriji. Na sajtu bilo koje prevodilačke agencije videćete lokalizaciju, pored pismenog i usmenog prevođenja. Digitalna tehnologija, a s njom i lokalizacijska industrija, menja prevođenje, prevodilačku praksu i društvo.

Globalizacija

Globalizacija se odnosi na procese koji dovode do sve veće integracije i međuzavisnosti ekonomskih, tehnoloških, političkih, kulturnih i društvenih sistema na svetu. U globalnom selu gde vlada jedan jezik, engleski, i gde ubrzano dolazi do transformacije vremena i prostora osnovna ljudska potreba za komunikacijom nadilazi sve ostale faktore globalizacije. Tu nije kraj paradoksu – dok se engleski jezik kao lingua franca proširuje, potreba za prevođenjem nikad nije bila veća.

Pročitajte kojih 5 prevodilačkih blogova bi trebalo da zapratite

Iako granice globalnog tržišta skoro da ne postoje, postoji jedno značajno ograničenje koje kompanijama nameću potrošači. Ako žele da kupci širom sveta od njih kupe proizvod, jezička barijera mora se savladati. U istraživanju koje je 2006. godine sprovela agencija za istraživanje tržišta „Common Sense Advisory“ pokazalo se da 56.2 % potrošača smatra da je od cene bitnije da informacije o proizvodu na veb-sajtu dobiju na svom jeziku. Deset godina kasnije veb-sajt preveden na ciljni jezik je jedan od uslova za finansijski uspeh firmi, pa možemo naići na veb-sajtove na 14 i više jezika.

Lokalizacija

Pri svakom prevođenju glavni faktor koji se menja jeste jezička i kulturološka zajednica koja će prevod čitati. Jezičko i kulturološko prilagođavanje sadržaja softvera, veb-sajta i propratne dokumentacije o proizvodu ciljnom tržistu, odnosno regionalnim šemama (eng. locale) jeste lokalizacija. U regionalne šeme spada promena jezičke varijante, formata vremena i datuma, valute, kulturno-specifičnog sadržaja, jedinica mere i sl.

Internacionalizacija

Da bi se olakšao prelazak između globalizacije i lokalizacije, internacionalizacija je tu da pomogne. Internacionalizacija je priprema sadržaja, odnosno njegova generalizacija, kako bi mogao podneti što više jezičkih i kulturoloških promena. Internacionalizovana verzija sadržaja je kulturološki neutralna, sadrži što veći broj podataka i formata i pisana je kontrolisanim jezikom. Kontrolisani jezik je strukturisaniji od nekontrolisanog jezika i koristi se za pisanje tehničkih tekstova. Sadržaj pisan takvim jezikom lakše je prevesti pomoću prevodilačkih alata.

Uticaj novog modela prevođenja na prevodilačku praksu

Lokalizacijski model prevođenja podrazumeva postojanje izvornog teksta na engleskom jeziku, internacionalizovane verzije teksta i lokalizovanih verzija na veliki broj ciljnih jezika. Tokom poslednje decenije uočava se trend upotrebe posredničke verzije izvornog teksta i u drugim sferama prevođenja koje nemaju veze s lokalizacijskom industrijom.

tradicionalno-prevodenje-vs-lokalizacija

U titlovanju postoji engleski predložak koji se sastoji od titlova i vremenskih kodova i onda se on prevodi na ciljni jezik. U književnom prevođenju, kad se proza objavljuje u različitim regijama, mogu postojati različita pravila prevođenja za svaku regiju. U novinarstvu se može se desiti da se prvo napišu različite verzije izveštaja za svaku regiju koje se tek onda prevode.

Lokalizacija i kultura

Kako razvoj digitalnih tehnologija ima i pozitivne i negativne uticaj na društvo, tako je i uloga prevođenja na kulturu ambivalentna. Posledica lokalizacije je jezička i kulturološka raznolikost. Teoretičar prevođenja Entoni Pim tvrdi da određeni jezici, kroz proces lokalizacije, mogu ući u digitalnu komunikaciju i samim tim njihov život se produžava.

S druge strane, Pim smatra da se jaz između kultura može lokalizacijom povećati. Koja regija će dobiti lokalizovani softver ili bilo koju drugu dokumentaciju o proizvodu ne zavisi samo od broja stanovnika te regije već i od BDP-a. Dešava se da bogate zemlje dobiju potpunu lokalizaciju, dok se one siromašnije moraju zadovoljiti delimičnom.

Na primer, sadržaj određenih veb-sajtova je potpuno prilagođen ciljnom jeziku (uključujući blog), dok su neki veb-sajtovi samo prevedeni. Zbog toga Pim naglašava da se lokalizacija može opisati i kao „marketinška strategija međunarodnog kapitalizma“.

Iako ostatak prevodilačke prakse nastavlja svoj tok, lokalizacija dobija sve više na važnosti u prevodilačkoj industriji. Ignorisanjem lokalizacije, ignorišemo prevođenje.

Reference:
Pavlović, N. (2015). Uvod u teorije prevođenja. Zagreb, Hrvatska: Leykam international.

Milica

Milica

Milica je englesko-srpski prevodilac i masterski student engleskog jezika i književnosti na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu.
Kontakt: LinkedIn https://rs.linkedin.com/in/milica-dragićević-353a95ab
Milica

Latest posts by Milica (see all)

  • Dunja Ub

    Masterski student?!

    • Milica

      Hvala što si pročitala i iskomentarisala. Kao što postoje doktorski studenti i doktorske teze, zašto ne bi postojali masterski studenti i masterske teze? Na određene (ne na sve) reči koji se pozajmljuju iz engleskog mogu se staviti pridevski nastavci. Priznajem, to nije uobičajeno, ali ne znači da je zbog toga i pogrešno, zar ne?